Vissen met lepels en spinners

Twee kunstaassoorten, twee signalen

Bij een spinner draait een blad rond een as en ontstaan trillingen die vissen met hun zijlijn waarnemen. Een lepel is een gebogen metalen blad dat slingerend zwemt en lichtflitsen geeft. Het zijn van de oudste en tegelijk meest vangende kunstaassoorten: forel, baars, snoek, zalm, winde, roofblei en kopvoorn laten zich erdoor verleiden. In de Belgische Ardennen en op forelvijvers blijft de spinner een klassieker.

Het materiaal

Een lichte spinhengel voor forel en baars, een middelzware voor snoek of zalm; een molen met soepele slip; nylon of dunne gevlochten lijn; een kogellagerwartel, onmisbaar bij spinners om lijndraai te voorkomen; en een stalen onderlijn waar snoek zit. Met een tang knijp je weerhaken plat en onthaak je snel.

De juiste lepel kiezen

In een kleine beek volstaat een spinner maat 0 tot 2. In grotere of diepere rivieren ga je omhoog in maat en gewicht. Voor snoek dekken spinners maat 4 en 5 en lepels van 15 tot 30 g het meeste af. Een ver geworpen en snel binnengedraaide lepel is een klassieker voor roofblei en zalm. De regel: net zwaar genoeg om de gewenste diepte te halen, zonder over de bodem te schrapen.

De aanbieding

Werp in de rivier dwars of iets stroomopwaarts en draai net zo snel binnen dat het blad draait. In koud water langzamer en dieper vissen, in warm water sneller. Korte pauzes en tempowisselingen lokken vaak een aanbeet uit bij vissen die volgen; met een polarisatiebril zie je die volgers.

Haken en terugzetten

DuBois en Dubielzig (2004) vergeleken sterfte, verwondingen en vangstefficiëntie per haaktype bij wilde beekforellen gevangen op spinners. Schill en Scarpella (1997) analyseerden regels voor weerhaakloze haken in catch-and-release forelwateren en concludeerden dat de rechtvaardiging vooral sociaal is. In de praktijk maakt een enkele haak met platgeknepen weerhaak snel onthaken en netjes terugzetten makkelijker, en op veel wateren is dat verplicht.

Regels

In Nederland is vissen met kunstaas (behalve kleine kunstvliegen) of met dood visje in de binnenwateren van 1 april tot en met 31 mei verboden, met enkele uitzonderingen (Reglement voor de binnenvisserij 1985, art. 6); in andere landen gelden eigen regels. Controleer de regels van je water en de minimummaten van je doelsoorten op de pagina met regelgeving.

De uitrusting, stuk voor stuk

• Lichte (forel, baars) tot middelzware (snoek, zalm) spinhengel
• Molen met soepele slip
• Nylon of dunne gevlochten lijn
• Kogellagerwartel tegen lijndraai (onmisbaar bij spinners)
• Spinners maat 0-5, lepels van 5 tot 30 g
• Stalen onderlijn bij snoek
• Tang om weerhaken plat te knijpen en te onthaken
• Schepnet met rubberen mazen
• Polarisatiebril om volgers te zien

Stap voor stap

1. Maat en gewicht kiezen naar diepte, stroming en soort.
2. In de rivier dwars of iets stroomopwaarts werpen.
3. Laten zakken indien nodig, dan net zo snel binnendraaien dat het blad draait of de lepel slingert.
4. Tempo en diepte variëren; pauzes inlassen.
5. Bij de aanbeet aanslaan, hengel hoog en lijn strak.
6. Snel onthaken; enkele weerhaakloze haken helpen.

Veelgemaakte fouten

• Geen wartel: lijndraai.
• Te zware lepel die over de bodem schraapt.
• Te snel binnendraaien in koud water.
• Dreggen met weerhaak bij vissen die je terugzet.
• Altijd op dezelfde diepte vissen.

Regels om te controleren voor vertrek

• Kunstaasverboden tijdens de gesloten tijd voor roofvis in sommige landen.
• Enkele weerhaakloze haak verplicht op veel forel- en zalmwateren.
• Vliegviswateren waar spinvissen verboden is.
• Minimummaten en meeneemregels.

Visregels per land

Geciteerde studies

1. DuBois & Dubielzig (2004) Effect of Hook Type on Mortality, Trauma, and Capture Efficiency of Wild Stream Trout Caught by Angling with Spinners North American Journal of Fisheries Management doi:10.1577/m02-171.1
   Vergelijkt sterfte, verwondingen en vangstefficiëntie per haaktype (enkele haak, dreg) bij wilde beekforellen gevangen op spinners.
2. Schill & Scarpella (1997) Barbed Hook Restrictions in Catch-and-Release Trout Fisheries: A Social Issue North American Journal of Fisheries Management doi:10.1577/1548-8675(1997)017<0873:bhrica>2.3.co;2
   Analyseert regels voor weerhaakloze haken in catch-and-release forelwateren en concludeert dat de rechtvaardiging vooral sociaal is.