Vissen met pluggen (minnows en crankbaits)

Een kunstaas dat zelf zwemt

Een plug is een hard kunstaas van hout of kunststof dat een klein visje nabootst. De schoep aan de voorkant laat hem duiken en geeft hem zijn wiebelende actie: hoe groter en vlakker de schoep, hoe dieper hij loopt. Er zijn drijvende pluggen, die bij een pauze opstijgen, zwevende (suspending), die op diepte blijven hangen, en zinkende. Jerkbaits vis je met rukjes, crankbaits met een grote schoep draai je gelijkmatig binnen zodat ze de bodem en obstakels raken.

Voor welke vissen

Snoek, baars, snoekbaars in het donker, zwarte baars, roofblei, kopvoorn en forel: bijna elke roofvis pakt een plug. Het is de ideale manier om snel veel water af te vissen, vanaf de boot of de kant, op polders, kanalen en grote rivieren.

Het juiste model

Het eerste criterium is de loopdiepte op de verpakking. Boven een krabbenscheer- of wierveld tot een meter onder het oppervlak kies je een ondiep lopende plug; voor een talud op vier meter een diep duikende crankbait. De grootte volgt het aanbod van aasvis: kleine pluggen in de nazomer, als er veel broed zwemt, grotere in de herfst voor snoek. In koud water maakt een zwevende jerkbait met lange pauzes vaak het verschil.

Aasvoering

Werp voorbij de stek, zodat de plug op diepte is als hij erlangs komt. Begin met gelijkmatig binnendraaien en varieer dan: stops, versnellingen, korte tikjes met de top. Als een crankbait tegen een steen of tak stoot, breekt hij plots uit, en juist dan volgt vaak de aanbeet. Bevestig de plug met een snap zonder wartel of met een lusknoop, zodat de actie niet wordt geremd.

Dreggen en terugzetten

De meeste pluggen hebben twee of drie dreggen. Ze haken goed, maar maken onthaken lastiger. DuBois en Dubielzig (2004) vergeleken sterfte, verwondingen en vangstefficiëntie per haaktype bij forel gevangen op kunstaas: een nuttige leidraad als je vis terugzet. Veel vissers knijpen de weerhaken plat of vervangen dreggen door enkele haken. Neem een lange tang mee en gebruik een schepnet met rubberen mazen. Siepker en collega's (2007) beschreven de effecten van catch-and-release bij zwarte baarzen.

Regels

In Nederland is vissen met kunstaas (behalve kleine kunstvliegen) of met dood visje in de binnenwateren van 1 april tot en met 31 mei verboden, met enkele uitzonderingen (Reglement voor de binnenvisserij 1985, art. 6); in andere landen gelden eigen regels. Sommige wateren schrijven enkele of weerhaakloze haken voor en slepen is niet overal toegestaan. Raadpleeg de regelgevingspagina, je VISpas-voorwaarden en de minimummaten.

De uitrusting, stuk voor stuk

• Werp- of castinghengel met parabolische actie die kopstoten opvangt
• Molen met soepele slip
• Gevlochten lijn of fluorocarbon, afhankelijk van de loopdiepte
• Fluorocarbon onderlijn; staal of titanium bij snoek
• Drijvende, zwevende en zinkende minnows, jerkbaits, crankbaits met schoep
• Snap zonder wartel zodat de plug vrij kan lopen
• Lange tang en splitringtang
• Schepnet met rubberen mazen, waarin dreggen minder vastraken
• Tas of doos met diepe vakken

Stap voor stap

1. Kies de loopdiepte (grootte van de schoep) die bij de stek past.
2. Bevestig de plug met een snap of lusknoop zodat de actie vrij blijft.
3. Werp voorbij de stek zodat de plug zijn diepte bereikt als hij erlangs komt.
4. Haal gelijkmatig binnen en varieer daarna met pauzes, versnellingen en twitches.
5. Laat een crankbait obstakels raken: het uitbreken lokt vaak de aanbeet uit.
6. Sla aan met een zijwaartse haal en onthaak snel met de tang.

Veelgemaakte fouten

• Een strakke knoop direct aan het oogje, waardoor de actie verdwijnt.
• Altijd op dezelfde snelheid binnenhalen.
• Botte of roestige dreggen laten zitten.
• Dreggen met weerhaak gebruiken op vis die je terugzet.

Regels om te controleren voor vertrek

• Verbod op kunstaas tijdens de gesloten tijd voor roofvis in sommige landen (in Nederland geldt in het voorjaar een kunstaasverbod).
• Regels over aantal en soort haken op sommige wateren.
• Of slepen (trollen) is toegestaan.
• Minimummaten en vangstbeperkingen voor roofvis.

Visregels per land

Geciteerde studies

1. DuBois & Dubielzig (2004) Effect of Hook Type on Mortality, Trauma, and Capture Efficiency of Wild Stream Trout Caught by Angling with Spinners North American Journal of Fisheries Management doi:10.1577/m02-171.1
   Vergelijkt sterfte, verwondingen en vangstefficiëntie per haaktype bij kunstaas (spinners) op wilde forel: een houvast bij de keuze tussen dreg en enkele haak.
2. SIEPKER et al. (2007) A review of the effects of catch‐and‐release angling on black bass, Micropterus spp.: implications for conservation and management of populations Fisheries Management and Ecology doi:10.1111/j.1365-2400.2007.00529.x
   Overzicht van de effecten van catch-and-release bij zwarte baarzen, typische pluggenvissen.