Vaste-stokvissen

Het principe

Bij het vaste-stokvissen vis je één exacte stek met een hengel zonder molen en een fijne montage onder een zeer gevoelige dobber. Het aas wordt op of net boven de bodem aangeboden en de vissen worden met voer naar de stek gelokt. Het is dé methode op voorn, brasem, zeelt, kroeskarper, ruisvoorn en baars, en de basis van de wedstrijdvisserij die in Nederland en Vlaanderen zo populair is. De grote kracht: een ongeëvenaard nauwkeurige presentatie, omdat de montage recht onder de top hangt.

Het materiaal

Een vaste stok (steekhengel) of telescoophengel afgestemd op de afstand; demperelastiek in de topdelen om vluchten op te vangen; een dunne hoofdlijn en onderlijn; lichte dobbers; fijn lood, liefst loodvrij; dunne haken, bij voorkeur zonder weerhaak. Als aas: maden, pinkies, muggenlarven, hennep en brood, plus fijn voer dat bij het water past, zwaarder en plakkeriger in stromend water, lichter in stilstaand water.

De afstelling maakt het verschil

Alles begint met nauwkeurig peilen. Afhankelijk van de soort moet het aas net over de bodem slepen (voorn), erop liggen (brasem, zeelt) of halverwege hangen (alver, ruisvoorn in de zomer). De uitlood-verdeling spreidt het gewicht over de lijn: gebundeld om snel te zakken, gespreid voor een natuurlijke val. Hoe beter de dobber is uitgebalanceerd, hoe meer fijne beten je ziet.

Voeren

Een paar ballen voer bij de start, daarna kleine hoeveelheden regelmatig: dat is de regel. Te veel voer maakt de vissen verzadigd en brengt op grote schaal extra voedingsstoffen in het water. Arlinghaus en Niesar (2005) onderzochten dat voor karperaas, en het principe van mate houden geldt ook hier.

Het leefnet

Bij wedstrijden worden vissen tot de weging in een leefnet bewaard. Pottinger (1998) mat stressindicatoren (cortisol, glucose, lactaat) bij vissen in een leefnet: de stress is echt. Gebruik een lang en breed leefnet dat volledig onder water hangt, maak het niet te vol en zet de vissen zo snel mogelijk terug. Op sommige wateren is het leefnet beperkt of verboden.

Lood

Scheuhammer en Norris (1996) vatten de giftigheid van verloren vislood voor dieren samen, vooral voor watervogels. Voor bijna alle toepassingen bestaan niet-giftige alternatieven. Controleer ook welke hengels je VISpas of Vlaamse visverlof toestaat, de regels van het water en de minimummaten van de gevangen soorten op de pagina met regelgeving.

De uitrusting, stuk voor stuk

• Vaste stok (of telescoophengel) afgestemd op de visafstand
• Dunne hoofdlijn en onderlijn, demperelastiek in de toptopdelen
• Lichte, gevoelige dobbers afgestemd op stroming en wind
• Fijn lood (liefst loodvrij) voor de uitlood-verdeling
• Dunne haken, bij voorkeur weerhaakloos
• Maden, pinkies, muggenlarven, hennep, brood
• Fijn voer afgestemd op het water
• Lang en breed leefnet, waar toegestaan
• Klein schepnet met lange steel

Stap voor stap

1. De diepte op je stek nauwkeurig peilen.
2. De montage zo instellen dat het aas de bodem net raakt of erop ligt, afhankelijk van de soort.
3. Starten met een paar ballen voer, daarna weinig en vaak bijvoeren.
4. Netjes aas aanbieden (één of twee maden, een muggenlarve…).
5. De montage neerleggen en licht strak houden tot de dobber staat.
6. Bij elke beweging van de dobber aanslaan.
7. Het elastiek laten werken, scheppen en onthaken met een onthaker.

Veelgemaakte fouten

• Te veel voeren.
• Te dikke lijn voor schuwe vissen.
• Verkeerd gepeilde diepte.
• Onrust en schaduw aan de waterkant.
• Het leefnet overvol maken of vissen te lang bewaren.

Regels om te controleren voor vertrek

• Aantal toegestane hengels volgens je vergunning en het water.
• Gebruik van het leefnet (toegestaan, beperkt of verboden).
• Voerbeperkingen op sommige wateren.
• Loodbeperkingen in sommige wateren.
• Minimummaten en meeneemregels van gevangen soorten.

Visregels per land

Geciteerde studies

1. Pottinger (1998) Changes in blood cortisol, glucose and lactate in carp retained in anglers’keepnets Journal of Fish Biology doi:10.1111/j.1095-8649.1998.tb01828.x
   Meet cortisol, glucose en lactaat bij vissen (karpers) in een leefnet: bewaren in een leefnet veroorzaakt meetbare stress.
2. Scheuhammer & Norris (1996) The ecotoxicology of lead shot and lead fishing weights Ecotoxicology doi:10.1007/bf00119051
   Overzicht van de ecotoxicologie van loodhagel en vislood: waarom niet-giftige verzwaring de voorkeur heeft.