Toc-vissen met natuurlijk aas

Het principe

Bij toc-vissen laat je natuurlijk aas, zoals een worm of larve, zonder dobber over de bodem van de stroming rollen en geleid je de lijn met een lange hengel. Het aas zie je niet: je voelt de aanbeet als een tikje, de 'toc', via lijn en hengeltop. De methode komt uit de Franse forelvisserij en wordt gebruikt op beken en kleine rivieren, bijvoorbeeld in de Ardennen. Ze vangt forel, maar ook vlagzalm, kopvoorn en barbeel, vooral bij troebel water na regen.

De uitrusting

Een lange, lichte hengel, vaak telescopisch, om de lijn boven de draaikolken te houden; een kleine molen, of helemaal geen molen op smalle beken; dunne lijn, soms met een gekleurd stukje als beetverklikker; dunne haken, liefst zonder weerhaak; fijne haggel, bij voorkeur loodvrij. Een waadpak en een polaroidbril maken de uitrusting compleet.

Water lezen en goed verzwaren

Forel staat aan het begin van stroomgeulen, langs stroomnaden, onder uitgeholde oevers en achter grote stenen. Het aas moet die plekken bereiken terwijl het op de snelheid van de stroming over de bodem rolt. Alles draait om de verzwaring: te zwaar en het aas blijft haken of ligt stil; te licht en het drijft over de vis heen. Pas het lood aan elke stroming aan.

Geleiden en voelen

Werp het aas boven de stek in of laat het daar zakken en volg de drift met de hengel hoog, de lijn niet strak en niet slap. Een aanbeet voelt als een kort tikje of een stilstand, of je ziet de lijn opzij schieten. Sla vroeg aan: hoe langer een vis op het aas knabbelt, hoe groter de kans dat hij de haak slikt.

Natuurlijk aas en terugzetten

Dit is het gevoelige punt van de methode. DuBois en Kuklinski (2004) vergeleken sterfte, verwondingen en vangstefficiëntie per haaktype bij wilde beekforel gevangen met actief aasvissen; Schill (1996) mat de haaksterfte van regenboogforel gevangen op natuurlijk aas. Natuurlijk aas wordt vaker geslikt dan kunstaas. Om schade te beperken: vroeg aanslaan, geschikte haken gebruiken en een geslikte haak niet lostrekken maar de lijn vlak bij de bek doorknippen. Wil je de meeste vissen terugzetten, kies dan kunstaas of vlieg.

Regels

Veel wateren verbieden natuurlijk aas, zoals catch-and-release- of alleen-vliegtrajecten, en op forelwater zijn sommige aassoorten verboden. Ook regels voor enkele en weerhaakloze haken verschillen. Raadpleeg de regelgevingspagina, de gesloten tijden en de minimummaten; raadpleeg voor Wallonië de bevoegde Waalse instantie.

De uitrusting, stuk voor stuk

• Lange, lichte hengel (vaak telescopisch) om de lijn te geleiden
• Kleine molen, of geen molen op kleine beken
• Dunne lijn, soms met een gekleurd stuk om aanbeten te zien
• Dunne haken, liefst zonder weerhaak
• Fijne haggel afgestemd op de stroming, liefst loodvrij
• Wormen, wasmotlarven of insectenlarven waar toegestaan
• Klemschaar of onthaker
• Waadpak of lieslaarzen
• Polaroidbril om de bodem te lezen

Stap voor stap

1. Zoek standplaatsen: begin van stroomgeulen, stroomnaden, uitgeholde oevers, achter stenen.
2. Verzwaar net genoeg zodat het aas op stroomsnelheid over de bodem rolt.
3. Werp of laat het aas boven de stek zakken en geleid de lijn met de hengel hoog.
4. Voel de 'toc' via lijn en top, of zie hem aan de lijn.
5. Sla snel aan om te voorkomen dat de vis het aas slikt.
6. Onthaak met een onthaker; is de haak geslikt, knip dan de lijn door.

Veelgemaakte fouten

• Te veel lood: het aas blijft haken of ligt stil.
• Te weinig lood: het aas drijft over de vis heen.
• Te laat aanslaan, zodat de vis de haak slikt.
• Door standplaatsen of over paaibedden waden.

Regels om te controleren voor vertrek

• Verbod op natuurlijk aas op sommige wateren (catch-and-release, alleen vlieg of kunstaas).
• Welk aas is toegestaan op forelwater.
• Enkele, weerhaakloze haken en aantal haken.
• Gesloten tijden en minimummaten voor forel.

Visregels per land

Geciteerde studies

1. DuBois & Kuklinski (2004) Effect of Hook Type on Mortality, Trauma, and Capture Efficiency of Wild, Stream-Resident Trout Caught by Active Baitfishing North American Journal of Fisheries Management doi:10.1577/m02-172.1
   Vergelijkt sterfte, verwondingen en vangstefficiëntie per haaktype bij wilde beekforel gevangen met actief aasvissen: de sleutelstudie voor deze methode.
2. Schill (1996) Hooking Mortality of Bait-Caught Rainbow Trout in an Idaho Trout Stream and a Hatchery: Implications for Special-Regulation Management North American Journal of Fisheries Management doi:10.1577/1548-8675(1996)016<0348:hmobcr>2.3.co;2
   Meet de haaksterfte van regenboogforel gevangen op natuurlijk aas in een beek en een kwekerij, met gevolgen voor wateren met speciale regels.