Vlagzalm

Thymallus thymallus

Vlagzalm (Thymallus thymallus)
Foto : Gilles San Martin, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons

Zeer gevoelig voor vervuiling en opwarming; in veel rivieren in achteruitgang en plaatselijk beschermd.

Wetenschappelijke naam
Thymallus thymallus
Familie
Salmonidae
Gangbare lengte
30 cm
Maximale gepubliceerde lengte
60 cm
Maximaal gepubliceerd gewicht
6,7 kg
Maximale leeftijd
14 jaar
Beschermingsstatus
LC (Least Concern)
Verspreiding
Noord- en Midden-Europa tot aan de Oeral; in Scandinavië ook in heldere meren. In Nederland en Vlaanderen zeer zeldzaam.

Bijpassende uitrusting

De vis met de vlag

De vlagzalm is makkelijk te herkennen aan zijn grote, vaandelvormige rugvin. Het is een zalmachtige van de rivieren in het voorgebergte. FishBase beschrijft hem in koud, snelstromend en zuurstofrijk water boven een harde bodem van zand of stenen, vaak achter grote keien of in de schaduw van overhangende begroeiing. Anders dan de forel leeft de vlagzalm in groepen: zie je er één stijgen, dan zwemmen er vrijwel zeker meer in de buurt. Hij is zeer gevoelig voor vervuiling en daardoor een goede graadmeter voor de gezondheid van een rivier. In Nederland en Vlaanderen komt hij nauwelijks voor; wie op vlagzalm wil vissen, trekt meestal naar de Ardennen, Duitsland, Oostenrijk, Engeland of Scandinavië.

Afmetingen

De gangbare lengte is 30 cm; het gepubliceerde maximum is 60 cm en 6,7 kg, bij een maximale leeftijd van 14 jaar (FishBase). Een vlagzalm van meer dan 40 cm is een uitzonderlijke vangst.

Paaien in het voorjaar

Vlagzalmen paaien in het voorjaar op ondiepe grindbanken met 20 tot 40 cm water, matige stroming en schoon grind (FishBase). Daarom valt hun gesloten tijd vaak anders dan die van de forel in rivieren waar beide soorten voorkomen. In Engeland en Wales geldt de vlagzalm als witvis, zodat de gesloten tijd voor witvis op rivieren van toepassing is. Elders verschillen data en minimummaten per land en regio, en sommige trajecten zijn uitsluitend catch-and-release. Controleer altijd de regels van het water waar je gaat vissen.

Waar en wanneer

De vlagzalm eet vooral insecten, nimfen, kleine wormen en kreeftachtigen. Hij staat graag in gelijkmatige stroomgeulen boven grind, vaak verder in de rivier dan de forel. Zijn grote pluspunt: hij blijft ook in koud water eten. Herfst en begin van de winter kunnen prachtige vangsten opleveren, vooral rond het middaguur. In de zomer zijn de avondlijke insectenvluchten het beste moment, zolang het water koel blijft.

Technieken

Kleine droge vliegen aan een fijne tippet zijn de klassieke aanpak. Euro-nymphing met verzwaarde nimfen die vlak over de bodem drijven, is dodelijk in diepere stroomgeulen. Waar natuurlijk aas mag, is een made onder een stick float een traditionele wintermethode.

Terugzetten

De vlagzalm is kwetsbaarder dan de forel. Pinder en collega's (2019) onderzochten hoe de temperatuur de fysiologische toestand en de reflexen van teruggezette vlagzalmen beïnvloedt: bij warm water kun je beter niet gericht op hem vissen. Gebruik weerhaakloze haken, onthaak de vis in het water zonder te knijpen en zet hem terug in rustig water. Het overzichtsartikel van Northcote (1995) gaat dieper in op de biologie en het beheer van vlagzalmen.

Kunstaas en aas

  • Kleine droge vliegen
  • Verzwaarde nimfen, Euro-nymphing
  • Natte vliegen
  • Maden of larven waar natuurlijk aas is toegestaan

Terugzetten

  • Kleine weerhaakloze haken.
  • De vlagzalm is kwetsbaar: onthaken in het water en niet knijpen.
  • Niet gericht op vlagzalm vissen als het water 's zomers warm is.
  • Terugzetten in rustig water, kop tegen de stroom in.

Minimummaat Vlagzalm per gebied

Frankrijk : 30–38 cm (97)
Luxemburg : 35 cm (2)
Duitsland : 30–35 cm (15)
Oostenrijk : 30–42 cm (9)
Italië : 20–60 cm (8)
Slovenië : 30 cm (1)
Zwitserland : 28–40 cm (17)

Geciteerde studies

  1. Northcote (1995) Comparative biology and management of Arctic and European grayling (Salmonidae, Thymallus) Reviews in Fish Biology and Fisheries doi:10.1007/bf00179755
    Overzichtsartikel dat biologie en beheer van de arctische en de Europese vlagzalm vergelijkt: leefgebied, voortplanting en populatiebeheer.
  2. Pinder et al. (2019) Temperature effects on the physiological status and reflex impairment in European grayling Thymallus thymallus from catch-and release angling Fisheries Research doi:10.1016/j.fishres.2018.11.014
    Onderzoekt hoe de watertemperatuur de fysiologische toestand en reflexen van vlagzalm na catch-and-release beïnvloedt: een reden om bij warm water niet te vissen.

Officiële bronnen

  1. FishBase – Thymallus thymallus (fiche espèce ; statut IUCN Red List 2025-2 repris par FishBase) (geraadpleegd op 23 september 2026)