Europese aal (paling)
Anguilla anguilla
Ernstig bedreigde soort (IUCN), opgenomen in Bijlage II van CITES en valt onder de Europese aalverordening (EG 1100/2007). Deze pagina dient voor herkenning en regelkennis: in veel landen en regio's is de recreatieve aalvisserij verboden of alleen met directe terugzetting toegestaan.
Viskalender
Geregistreerde gesloten maanden (aandeel gebieden dat de soort die maand sluit) — 72 gebieden.
Bijpassende uitrusting
Oplaadbaar kleplampje met bewegingssensorVoor : karper, europese meerval, snoekbaars · nachtvissen
€ 26,90
Oplaadbare hoofdlamp met bewegingssensorVoor : karper, europese meerval, snoekbaars · nachtvissen
€ 27,90
Een ernstig bedreigde soort
De Europese aal, in Nederland en Vlaanderen vooral bekend als paling, staat volgens de Rode Lijst van de IUCN, zoals overgenomen door FishBase, te boek als ernstig bedreigd (Critically Endangered). De soort staat in Bijlage II van CITES, en de Europese Unie heeft met de aalverordening (EG 1100/2007) de lidstaten verplicht om nationale aalbeheerplannen op te stellen. Deze pagina is niet bedoeld om je te leren aal te vangen, maar legt uit waarom je er niet gericht op moet vissen en wat je doet als er toch een aal aan je haak hangt.
Een uitzonderlijke levenscyclus
Volgens FishBase is de voortplanting van de aal nog nooit waargenomen; die vindt vermoedelijk uitsluitend plaats in de Sargassozee, waarschijnlijk tussen maart en juni. De doorzichtige, bladvormige larven drijven in 7 tot 11 maanden met de Golfstroom naar Europa en veranderen dan in glasaaltjes van 6 tot 8 cm, die de riviermondingen optrekken en rivieren, polderwateren en meren bevolken. Daarna volgt een lange groeifase als gele aal, die bij mannetjes 6 tot 12 jaar en bij vrouwtjes 9 tot 20 jaar duurt. Als schieraal trekken de dieren in donkere nachten, vooral in de tweede helft van het jaar, terug naar zee, paaien één keer en sterven.
Elke schieraal die de zee niet haalt, is dus een verloren ouderdier. Het overzichtsartikel van Jacoby en collega's (2015) beschrijft de bedreigingen die zich opstapelen: gemalen, stuwen en turbines, visserij, vervuiling, parasieten zoals de zwemblaasworm en veranderingen in de oceaan.
Afmetingen
De gangbare lengte is 35 cm bij mannetjes en 50 cm bij vrouwtjes; het gepubliceerde maximum bedraagt 133 cm en 6,6 kg (FishBase).
Wat de regels zeggen
De regels zijn streng en veranderen vaak. Voor aal gelden in Nederland en Vlaanderen strikte regels, die per water en periode verschillen: controleer ze vóór het vissen bij de bevoegde instantie en in de VISplanner. Andere landen kennen gesloten tijden, verboden op schieraal en glasaal of uitsluitend catch-and-release. Vertrouw nooit op oude informatie: controleer vóór elke nachtsessie met worm de actuele regels via je VISpas, de Visplanner of de Vlaamse overheid.
Bij een bijvangst
Een aal pakt soms een worm of een dood visje, vooral in warme nachten. Zet hem onmiddellijk terug. Is de haak diep geslikt, knip dan de lijn vlak bij de bek door: proberen de haak te verwijderen doet meer schade. Litt en collega's (2020) onderzochten in een experiment de haaksterfte bij de nauw verwante Amerikaanse aal. Grotere haken en snel aanslaan beperken diep slikken.
Kunstaas en aas
- Geen: vis niet gericht op aal. Wordt er per ongeluk een gevangen op worm of dood visje, zet hem dan meteen terug.
Terugzetten
- Zet elke per ongeluk gevangen aal onmiddellijk terug, ook waar dat niet verplicht is.
- Is de haak geslikt, knip de lijn dan vlak bij de bek door in plaats van de haak te verwijderen.
- Pak de aal met een vochtige doek vast, zonder te knijpen en zo kort mogelijk.
- Grotere haken en snel aanslaan 's nachts met worm verminderen diep slikken.
Minimummaat Europese aal (paling) per gebied
Frankrijk : 12–20 cm (7)
| Charente-Maritime | 12 cm |
| Deux-Sèvres | 12 cm |
| Essonne | 12 cm |
| Ille-et-Vilaine | 20 cm |
| Morbihan | 20 cm |
| Oise | 12 cm |
| Val-d'Oise | 12 cm |
België : 30 cm (1)
Luxemburg : 50 cm (2)
Duitsland : 35–50 cm (16)
| Baden-Württemberg | 50 cm |
| Bayern | 50 cm |
| Berlin | 50 cm |
| Brandenburg | 50 cm |
| Freie Hansestadt Bremen | 45 cm |
| Freie und Hansestadt Hamburg | 45 cm |
| Hessen | 50 cm |
| Mecklenburg-Vorpommern | 50 cm |
| Niedersachsen | 35 cm |
| Nordrhein-Westfalen | 50 cm |
| Rheinland-Pfalz | 50 cm |
| Saarland | 50 cm |
| Sachsen | 50 cm |
| Sachsen-Anhalt | 50 cm |
| Schleswig-Holstein | 50 cm |
| Thüringen | 50 cm |
Oostenrijk : 50 cm (1)
| Vorarlberg | 50 cm |
Nederland : 28 cm (1)
| Nederland | 28 cm |
Italië : 25–50 cm (7)
Spanje : 25 cm (1)
| La Rioja | 25 cm |
Portugal : 20 cm (1)
Geciteerde studies
- Jacoby et al. (2015) Synergistic patterns of threat and the challenges facing global anguillid eel conservation Global Ecology and Conservation doi:10.1016/j.gecco.2015.07.009
Analyseert de samenwerkende bedreigingen (migratiebarrières, visserij, vervuiling, parasieten, veranderingen in de oceaan) voor alen wereldwijd en de uitdagingen voor hun bescherming. - Litt et al. (2020) Does catch-and-release angling pose a threat to American eel? A hooking mortality experiment Endangered Species Research doi:10.3354/esr01002
Experiment naar haaksterfte bij de nauw verwante Amerikaanse aal: vormt catch-and-release een bedreiging voor alen?
Officiële bronnen
- FishBase – Anguilla anguilla (fiche espèce ; statut IUCN Red List 2025-2 repris par FishBase) (geraadpleegd op 23 september 2026)
- Règlement (CE) n° 1100/2007 instituant des mesures de reconstitution du stock d'anguilles européennes (geraadpleegd op 23 september 2026)
- Sportvisunie – VISpas (Gezamenlijke Lijst van Nederlandse Viswateren, VISplanner, NachtVIStoestemming) (geraadpleegd op 23 september 2026)
- Vlaamse overheid – Visverlof (verplicht voor recreatief vissen op de openbare binnenwateren van het Vlaamse Gewest) (geraadpleegd op 23 september 2026)
- ICNF – Licenças de pesca lúdica e desportiva em águas interiores (licença geral obrigatória, exceto parques de pesca) (geraadpleegd op 23 september 2026)